Juridische gids

Buitengewone omstandigheden: wat een maatschappij echt vrijstelt

Artikel 5, lid 3, van Verordening (EG) nr. 261/2004 staat een maatschappij toe geen compensatie te betalen bij "buitengewone omstandigheden". Dan moet de situatie daar wel echt onder vallen: het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft precieze regels vastgesteld, die vaak zelfs bij de maatschappijen weinig bekend zijn.

Bewijslast 100% bij de luchtvaartmaatschappij

✓ Inhoud gecontroleerd door de redactie van VolClaim · Laatst bijgewerkt: 19 oktober 2026 · Bronnen: Verordening (EG) nr. 261/2004, rechtspraak van het HvJ-EU

Wat meestal WEL een buitengewone omstandigheid is

Buitengewoon

Weersomstandigheden die een veilige vlucht verhinderen

Storm, dichte mist, vulkaanuitbarsting (de IJslandse vulkaan Eyjafjallajökull in 2010): deze gebeurtenissen vallen buiten de controle van de maatschappij.

Buitengewoon

Staking buiten de maatschappij

Staking van luchtverkeersleiders of luchthavenpersoneel (niet in dienst van de maatschappij): een externe gebeurtenis die de maatschappij niet beheerst.

Buitengewoon

Vogelaanvaring

Het HvJ-EU heeft geoordeeld dat een botsing tussen een vliegtuig en een vogel een buitengewone omstandigheid is (zaak C-315/15, Hof van Justitie van de Europese Unie, 2018).

Buitengewoon

Veiligheidsrisico of politieke instabiliteit

Een reële terroristische dreiging, sluiting van het luchtruim om veiligheidsredenen, politieke instabiliteit in het overvlogen gebied of op de bestemming.

Wat meestal GEEN buitengewone omstandigheid is

Geen vrijstelling

Gewoon technisch mankement

Een technisch probleem dat verband houdt met normaal onderhoud of met het voortijdig defect raken van een onderdeel hoort bij de normale uitoefening van de activiteit van een maatschappij (arresten Wallentin-Hermann C-549/07 en van der Lans C-257/14).

Geen vrijstelling

Staking van het eigen personeel van de maatschappij

Een staking, zelfs een spontane, van personeel dat bij de maatschappij zelf in dienst is, is als niet buitengewoon beoordeeld, omdat die samenhangt met de interne arbeidsverhoudingen van het bedrijf (arrest TUIfly, C-195/17; arrest SAS, C-28/20).

Geen vrijstelling

Personeelstekort of organisatieprobleem

Een niet-beschikbare bemanning of een slechte rotatieplanning hoort bij het normale beheer van de maatschappij en is geen externe gebeurtenis.

Geen vrijstelling

Overboeking (instapweigering door de maatschappij)

Instapweigering wegens overboeking is het gevolg van een commerciële beslissing van de maatschappij: die geeft altijd recht op compensatie (artikel 4).

Zelfs bij een buitengewone omstandigheid: twee extra voorwaarden

Een buitengewone omstandigheid alleen is niet genoeg om de maatschappij vrij te stellen. Zij moet daarnaast bewijzen:

1. Het oorzakelijk verband: dat deze omstandigheid wel degelijk de directe oorzaak is van de vertraging of annulering van uw specifieke vlucht, en niet van een andere vlucht in de rotatie.

2. Redelijke maatregelen: dat zij alle redelijke maatregelen heeft genomen die zij tot haar beschikking had om te voorkomen dat de omstandigheid tot de vertraging of annulering leidde (bijvoorbeeld een vervangend toestel of vervangende bemanning zoeken).

In de praktijk beroepen veel maatschappijen zich veel te ruim op "buitengewone omstandigheden". Het is aan hen om dat per dossier te bewijzen — niet aan de passagier om zich te verantwoorden.

Veelgestelde vragen

Is een technisch mankement een buitengewone omstandigheid?

Meestal niet. Het Hof van Justitie van de Europese Unie (arrest Wallentin-Hermann, C-549/07) oordeelt dat een technisch mankement dat verband houdt met het normale onderhoud van een toestel deel uitmaakt van de normale uitoefening van de activiteit van de maatschappij en haar niet vrijstelt.

Stelt een staking de maatschappij altijd vrij?

Dat hangt af van wie er staakt. Een externe staking (luchtverkeersleiders, luchthavenpersoneel) is meestal buitengewoon. Een staking van het eigen personeel van de maatschappij, zelfs een onverwachte, is door het HvJ-EU als niet buitengewoon beoordeeld (arrest TUIfly, C-195/17).

Wie moet de buitengewone omstandigheid bewijzen?

Het is aan de luchtvaartmaatschappij om te bewijzen dat zij met een buitengewone omstandigheid werd geconfronteerd en alle redelijke maatregelen heeft genomen om die te voorkomen. De passagier hoeft zelf niets aan te tonen.

Vlucht vertraagd of geannuleerd? Vertrouw ons uw dossier vanaf het begin toe

Als de maatschappij zich bij een dossier dat u ons hebt toevertrouwd op een "buitengewone omstandigheid" beroept, controleren we of die reden gegrond is en betwisten we die als dat niet zo is. Zonder kosten vooraf: 25% incl. btw alleen bij succes. Als een gerechtelijke procedure nodig wordt, bedraagt onze totale commissie maximaal 50 % incl. btw. Die dekt alle proceskosten (gerechtskosten, advocaat, gerechtsdeurwaarder), die wij voorschieten en dragen. Als de procedure niet slaagt, betaalt u niets. De proceskosten die de maatschappij moet betalen (gerechtskosten, artikel 700) komen ons toe.

Controleer of ik recht heb